Dự án tái thiết khu đô thị gần 450ha ở Hà Nội, chuyên gia đề xuất ưu tiên tái định cư tại chỗ

Tại tọa đàm “Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Từ quy hoạch đến nâng cao chất lượng đời sống người dân” do báo Thanh Niên tổ chức sáng 23/10, các chuyên gia và đại diện chính quyền địa phương đã trao đổi về định hướng cải tạo, chỉnh trang khu vực này, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng sống và phát triển đô thị theo quy hoạch dài hạn.

Hiện UBND phường Vĩnh Hưng công khai, lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với dự thảo Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng; thời gian lấy ý kiến kéo dài đến 17h ngày 1/11.

Vĩnh Hưng có những lợi thế gì để tái thiết đô thị?

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng việc lựa chọn Vĩnh Hưng làm điểm đột phá tái thiết đô thị gắn với định hướng phát triển mới của Thủ đô.

Theo ông, trong các giai đoạn quy hoạch trước đây, Vĩnh Hưng từng được xác định là khu vực ngoại thành, đóng vai trò hỗ trợ nội đô. Khi Hà Nội mở rộng không gian phát triển, vị trí của Vĩnh Hưng dần thay đổi, song việc triển khai các định hướng quy hoạch còn chậm.

Trong định hướng quy hoạch mới với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội chuyển từ mô hình chùm đô thị vệ tinh sang mô hình 9 cực phát triển. Vĩnh Hưng được xác định thuộc cực phát triển phía đông, hướng tới hình thành trung tâm thương mại, dịch vụ hiện đại, góp phần giảm áp lực cho khu vực nội đô.

“Vĩnh Hưng được xác định là cực phát triển phía đông, một trong 9 cực phát triển quan trọng của Thủ đô”, ông Nghiêm nói. 

Theo ông Nghiêm, Vĩnh Hưng còn có lợi thế kết nối khi nằm gần các tuyến đường sắt đô thị và những cây cầu quan trọng như Vĩnh Tuy, Thanh Trì. Trong tương lai, cầu Cự Khối được quy hoạch sẽ góp phần tăng kết nối với khu vực Long Biên và các địa phương phía đông Hà Nội.

Những điều kiện này tạo cơ sở để nghiên cứu phát triển đô thị theo mô hình TOD, gắn không gian ở, thương mại và dịch vụ với hệ thống giao thông công cộng.

Ở góc độ địa phương, ông Ngô Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng, cho biết phường có diện tích khoảng 4,47km2, dân số khoảng 80.000 người, cách hồ Gươm khoảng 4km. Tuy nhiên, quá trình phát triển đô thị chưa đồng bộ khiến nhiều khu dân cư còn hạn chế về hạ tầng.

Nhiều tuyến ngõ có mặt cắt chỉ 3-4m, một số tuyến rộng tối đa 7,5m, gây khó khăn cho việc đi lại và tiếp cận của phương tiện chữa cháy. Địa phương cũng thiếu công viên, cây xanh, bãi đỗ xe, trường học, trong khi hệ thống thoát nước tại một số khu vực chưa đáp ứng nhu cầu.

“Với mật độ dân cư và lưu lượng phương tiện đó, tình trạng ùn tắc giao thông xảy ra thường xuyên, không chỉ trong giờ cao điểm. Thậm chí, vào thời gian bình thường trong ngày, chỉ cần một phương tiện dừng đỗ hoặc xảy ra sự cố nhỏ trên đường cũng có thể lập tức gây ùn tắc”, ông Ngô Mạnh Cường chia sẻ.

Theo lãnh đạo phường, việc nghiên cứu chỉnh trang, tái thiết trên tổng diện tích khoảng 447ha hướng tới giải quyết đồng bộ những hạn chế này, thay vì chỉ cải tạo riêng lẻ từng tuyến đường hoặc công trình.

Mở rộng đường, bổ sung không gian xanh và ưu tiên tái định cư

Theo định hướng đang được nghiên cứu, các khu dân cư hiện hữu thuộc diện chỉnh trang sẽ được cải thiện hệ thống đường ngõ, với mặt cắt dự kiến từ 7m đến 13,5m. Hệ thống cấp nước, cáp kỹ thuật được ngầm hóa, đồng thời bổ sung họng cứu hỏa, bãi đỗ xe và các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Đối với khu vực tái thiết, hệ thống giao thông được nghiên cứu xây dựng lại với các tuyến đường có mặt cắt 21,5m, 30m và 40m. Quy hoạch cũng tính toán bổ sung quỹ đất cho công viên, cây xanh, nhà văn hóa, trường học và các công trình thương mại, dịch vụ.

Một nội dung được địa phương quan tâm là bố trí nhà ở cho người dân trong quá trình giải phóng mặt bằng. Theo ông Ngô Mạnh Cường, nhà đầu tư đang nghiên cứu các phương án phát triển nhà ở thương mại, và nhà ở tái định cư.

Lãnh đạo phường nhấn mạnh việc xây dựng nhà tái định cư cần được thực hiện trước khi giải phóng mặt bằng, bảo đảm các hộ dân thuộc diện bố trí tái định cư có nơi ở phù hợp khi triển khai dự án.

Từ góc độ chuyên gia, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm cũng cho rằng chính sách tái định cư tại chỗ cần được ưu tiên, với các loại hình nhà ở đa dạng, phù hợp nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, ông đề nghị rà soát kỹ phương án tăng dân số dự kiến từ 68.000 lên 190.000 người, bảo đảm sự tương thích giữa quy mô dân cư và năng lực hạ tầng.

Đối với giáo dục, quy hoạch hiện dành hơn 30ha đất trường học. Ông Nghiêm đề xuất nghiên cứu nâng lên gần 40ha để phát triển hệ thống trường liên cấp, đáp ứng nhu cầu học tập trong tương lai.

Chuyên gia cũng lưu ý cần tổ chức các dải không gian xanh mở, kết nối khu vực ven sông Hồng với khu dân cư. Việc phát triển giao thông ngầm phải được nghiên cứu thận trọng, trên cơ sở điều kiện địa chất và thủy văn của khu vực.